Grammatica Uitleg is Onzin

Meestergijs.nl en Engelsacademie.nl zijn twee websites, met filmpjes over hoe de verschillende grammaticaonderdelen van het vak Engels werken. Meester Gijs toont trots op zijn website, dat 140.000 bezoekers er Engels leren. Wij denken echter dat de meeste bezoekers grammaticaregels bij hem leren. Gelukkig biedt Meester Gijs ook links naar oefeningen voor taalvaardigheden.  De focus ligt helaas toch op grammatica uitleg. Hij biedt zelfs een heus interactief grammaticaoverzicht. Bij zijn grammaticaonderdelen reageren dan ook honderden leerlingen enthousiast met vragen en bedankjes. Bij de taalvaardigheden op zijn website (waar dat mogelijk is) niet. Meester Gijs kan hier overigens niets aan doen. Hij voorziet in een behoefte aan uitleg onder leerlingen en doet dit erg goed. Toch vinden wij het ontzettend jammer dat het moderne vreemde talenonderwijs zo draait om het beheersen van regeltjes! De methode(toetsen) legt nog te vaak een focus op dit onderdeel van de taal. Alsof je in Londen tijd hebt na te denken over al die regeltjes wanneer je de weg vraagt. Het blijft namelijk maar al te vaak bij de invuloefeningen

Wie onthouden uiteindelijk de deze grammaticaregeltjes?

  1. Docenten Engels, Frans, Duits, etc.
  2. De leerlingen die mijn advies opvolgen; een tatoeage van alle regeltjes op hun arm laten zetten.

’t kofschip en het ’t Fokschaap

Hoe leren kinderen hun eerste woordjes Nederlands? Dit een natuurlijk proces van blootstelling aan de taal. Steeds meer grammaticale structuren worden in vaste volgorde onderdeel van de talengereedschapskist van het kind (Spada, 2011). We leren kinderen toch ook niet over ’t kofschip en ’t fokschaap, voor zij zinnen gebruiken waarin ze onderscheid moeten kunnen maken tussen werkte en werkde? We hebben het niet over wordt of word voordat ze überhaupt een zin kunnen maken waarin ze het werkwoord worden gebruiken. Dat is wel wat we bij tweede talen doen; grammatica uitleggen die van toepassing is op zinnen die ze nog niet spontaan kunnen gebruiken. We leggen uit dat het werkwoord zijn (to be) in de tegenwoordige tijd am is als het onderwerp I is, is is als het onderwerp she, he of it is (welbekende shit-rule) en en are is als het onderwerp you, we of they is. Laat die kinderen lekker I are smart zeggen en wel duidelijk maken dat ze slim zijn, in plaats van hen onzeker maken over grammaticale correctheid. Taal is ontstaan door te communiceren, grammaticaregels zijn ontstaan om te beschrijven hoe er gecommuniceerd wordt. Als een boodschap overgebracht wordt, kan daar weer meer communicatie uit ontstaan. Wanneer communicatie plaatsvindt, vindt leren plaats.

Focus op correctheid of een focus op vloeiendheid?

Wij zijn dus groot voorstander van een focus op vloeiendheid en niet op grammaticale correctheid. Pas wanneer leerlingen een aardig woordje Engels, Frans of Duits kunnen schrijven, spreken, verstaan en lezen, wordt het belangrijk om hen te leren hoe je dat grammaticaal correct doet. Tot die tijd is een grammatica uitleg veel te abstract en beklijft deze ook niet zonder duidelijke koppeling aan context.

Wat dan wel doen?

Het beste is natuurlijk om een kind een half jaar naar een Engelstalig, Franstalig en Duitstalig land te sturen of je kind meertalig op te voeden. Dit is echter praktisch onhaalbaar voor veel mensen. Veel doeltaalinput is in ieder geval een vereiste tijdens taallessen op school. Kinderen veel blootstellen aan authentiek auditief materiaal is belangrijk (connectionistische theprie). Dit geldt ook voor leesvaardigheid. Wanneer geschreven wordt, moeten de opdrachten een taakgericht en communicatief karakter hebben. De opdrachten dienen zo samengesteld te zijn, dat deze vragen om het gebruik van grammaticale structuren, die aansluiten op het gepaste taalontwikkelingsniveau van de leerling. Wanneer leerlingen spreken, en dat is wat ze het meest moeten doen in de les, is het belangrijk dat zij niet voortdurend gecorrigeerd worden, maar voornamelijk informatie overbrengen zonder zich zorgen te maken over correctheid. Dit is de reden dat spreekopdrachten waarbij informatie mist om een bepaald doel te behalen, uitermate geschikt zijn. Hiermee in vroege jaren beginnen, is een uitstekend idee omdat leerlingen dan nog weinig inhibitie voelen de taal te spreken.

Geïnteresseerd in het effectiever aanleren van een taal? Lees hier verder!

[wysija_form id=”3″]

Dennis de Vink

Gedreven docent Engels en mentor. Dennis schrijft met veel passie een eigen methode voor zijn vak en is erg enthousiast over formatief evalueren en handelen.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Sluit Menu