Kruissingsschema’s

Toen ik in twee havo zat had ik mevrouw van Vliet voor biologie. Ik kon mevrouw van Vliet enorm waarderen. Ze was aan het begin van het jaar zeer streng en dwong daarmee respect af van onze drukke klas. Bovendien was ze een ster als het op uitleggen aankwam en was ze in voor een praatje. Toch kwamen we als klas op een gegeven moment bij een onderdeel dat eigenlijk alleen ik simpelweg niet begreep. Een van de oorzaken was dat ik op dat moment van mijn puberteit totaal niet lekker in mijn vel zat.

Het ging die paragraaf over kruisingsschema’s. Homozygoot, heterozygoot, dominant, recessief, P, F1, F2: Ik snapte er niks van. We kregen een SO weging 1 en ik haalde een cijfer gelijk aan de weging. Gelukkig liet mevrouw van Vliet mij deze SO herkansen; ik haalde nooit eerder dit soort cijfers, deed goed, mee en was altijd erg geïnteresseerd.

Helaas haalde ik weer een 1,0. Dit gebeurde drie keer. Ik bleef kansen krijgen omdat ik duidelijk maakte dat ik het echt heel erg graag wilde begrijpen en ook mijn best deed. Uiteindelijk lukte het me doordat een klasgenoot een hele middag met mij ging zitten. Ik had nog nooit zoveel over honden met lang en kort haar gesproken en wilde na die middag ook graag een labrador. Helaas heb ik die nooit gekregen, enfin, ik haalde na die middag een 10,0 (dankje Martine)!

Ik had nog nooit zoveel over honden met lang en kort haar gesproken…

WAUW! Wat was ik blij. Ik snapte eindelijk hoe het werkte. Tof! Helaas was de rest van de groep al wel een stuk verder in het hoofdstuk en dus begon ik achter te raken waardoor ik uiteindelijk gedemotiveerd raakte voor biologie. Dit was per slot van rekening niet één van de makkelijkste dingen of tijden voor mij.

Dit was per slot van rekening niet één van de makkelijkste dingen of tijden voor mij.

Wat mevrouw van Vliet ontzettend goed deed was mij de kans geven het net zo lang te proberen totdat ik het kon. Hierdoor zou ik niet naar een volgende paragraaf, een volgend hoofdstuk of een volgend jaar gaan zonder dat ik alles had begrepen waar ik dat jaar op getest was. Dit betekende dat ik geen kennisgaten zou creëren. Dit vond en vind ik belangrijk in het kader van de latere schoolcarrière.

Wat mij echter nóg meer had geholpen, was als mevrouw van Vlliet haar onderwijs dusdanig vormgeven had, dat iedereen op zijn of haar eigen niveau de stof kon doorlopen. Door middel van onder andere de toen nog niet bestaande YouTube instructiefilmpjes (we hebben het over 2006), individuele instructie en Cloudschool lessen, had ik het namelijk op mijn tempo kunnen doen en had mijn motivatie gebleven. Van groot belang bij een dergelijke manier van werken is dat je geen cijfers krijgt. Nee, geen cijfers.

Het is mijns inziens namelijk veel beter als een leerling pas door mag naar een volgend onderdeel als het voorgaande onderdeel begrepen is. Je begrijpt of kunt iets wel, of niet. Dit voorkomt kennisgaten, stimuleert intrinsieke motivatie en stelt de leerling in staat te zeggen: “Dit weet ik, dit kan ik en dit ga ik nog leren.”

Dit weet ik, dit kan ik en dit ga ik nog leren.

Dus waarom geven wij nog cijfers? Om aan te tonen of een leerling op niveau presteert? Waarom hebben we überhaupt niveaus? Waarom kunnen leerlingen niet gewoon een lijst met prestaties afleveren bij een mbo, hbo of universiteit. Een lijst waarop staat wat je weet, kunt en graag wilt leren. Een lijst die echt zegt hoe goed je voorbereiding is geweest. Een portfolio met voorbeelden om trots op te zijn. Een portfolio om een gesprek over te starten.

Onze huidige diploma’s bestaan uit cijferlijsten. De cijfers komen voort uit vaak kort voor tentamen of examen geleerde onderdelen. Wellicht bevindt zich een 2,0 tussen al die cijfers die samen een 7,0 maken. Dat betekent dat je een diploma hebt voor iets wat je niet allemaal begrijpt. Ik vind dat we hier vanaf moeten.

Laten we leerlingen de mogelijkheid geven hun pad op hun tempo te bewandelen. Ze hebben het bovendien van tijd tot tijd erg moeilijk en zijn daarmee gebaat met een verandering van tempo. Laten we hen keuzes geven, laten we hen steunen wanneer zij vastlopen en stimuleren boven zichzelf uit te stijgen als het lekker gaat. Dit is werkelijk wat differentiatie is. Stop met toetsen voor cijfers. Start met formatief controleren of een leerling klaar is om verder te groeien.

Laten we leerlingen de mogelijkheid geven hun pad op hun tempo te bewandelen.

Bedankt mevrouw van Vliet

Bedankt mevrouw van Vliet. Jaren later denk ik nog met veel plezier terug aan uw lessen biologie. U heeft mij inspiratie gegeven mijzelf en anderen te inspireren onze leerlingen en kinderen zichzelf nog beter op te leiden.

Dennis de Vink

Gedreven docent Engels en mentor. Dennis schrijft met veel passie een eigen methode voor zijn vak en is erg enthousiast over formatief evalueren en handelen.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Sluit Menu