De scholen zijn weer begonnen. Ik merk het aan alles! Ik woon in een wijk met meerdere basisscholen en dus duiken overal de bekende groene mannetjes weer op. Zelf ben ik vorige week begonnen met mijn nieuwe lichting 3vwo’ers en deze week kwamen de bruggers na een mooi zonnig brugklaskamp kennismaken en de spannende eerste lessen volgen.

Slow mannetje

In één van de trendgevoelige materialen (Pokémon GO – gratis beschikbaar op aanvraag) die ik in de vakantie heb gemaakt om de overgang van de basisschool naar de klas te versoepelen, werd het woordje ‘vlog’ genoemd. Al snel zag ik vandaag de enthousiaste oogjes en hoorde ik de vraag: “Meneer, gaan we echt vloggen?” Mijn antwoord: “Yes, in English of course.” Dat laatste moet je er gek genoeg altijd even bij vertellen. Doelgericht vloggen komt, gelukkig voor deze informerende leerling, meermaals terug in onze studiematerialen.

Wat deze leerling echter nu nog niet beseft, is dat het niet bij alleen de filmpjes van het vak Engels zal blijven. Net als met veel andere vernieuwingen die bij docenten en leerlingen aanslaan, ontstaat al snel een buitensporige inzet van ICT-tools en ICT-gerelateerde werkvormen; zodra iets lukt en leuk is maken docenten het hun routine. Veel docenten laten leerlingen dus tegenwoordig allerlei filmpjes maken waarin ze iets vertellen of laten zien. Voor de moderne vreemde talen zijn sketches bijvoorbeeld erg populair onder docenten.

Een ander goed voorbeeld van ICT-overkill is Kahoot! Op sommige scholen kunnen de kinderen geen Kahoot! meer zien, of horen. Zeg nou zelf, dat muziekje? 7 lesuren lang!? Zonder dollen, ook dit is iets waar we rekening mee moeten houden. Om het voor leerlingen leuk te houden, wil ik een paar aanbevelingen en alternatieven op het, nu al ‘traditionele’, ‘filmpje maken’ delen. Deze aanbevelingen en alternatieven deel ik uit het visiedocument dat ik momenteel voor mijn school schrijf.

1 Beperk de pieken: stem de frequentie filmpjes per periode af met je collega’s.

Net als vijf repetities in één week zijn vijf filmpjes in  een week ook een grote belasting. Vijf filmpjes in een maand is al veel! Je wilt niet dat je enthousiaste leerlingen door de grote hoeveelheid en hoge druk een negatieve houding ontwikkelen over filmopdrachten.

Stress filmpjes voortgezet onderwijs Waarom is het dan zoveel belasting? De leerlingen moeten onder andere met ideeën komen, scripts schrijven, tekst leren, oefenen, filmen en in veel gevallen ook nog bewerken. Vaak nemen leerlingen ook niet snel genoegen met het resultaat, wat de druk nog verder opvoert. Dit komt met name doordat ze zelf te zien zijn op video en het materiaal blijvend van aard is (tenzij je Snapchat stories / Instagram stories inzet).

Het is een goed idee om de tafel te gaan zitten met je collega’s en af te stemmen bij welke vakken (en wanneer!) leerlingen filmpjes gaan maken om bijvoorbeeld de lesstof beter te laten beklijven. Dit heeft als praktisch voordeel dat leerlingen fysieke ruimte in de school ervaren om te filmen. Wanneer teveel projecten samenkomen kunnen leerlingen hier geen rust en ruimte voor vinden. Voor oudere leerlingen is dit vaak geen probleem omdat zij makkelijk buiten school afspreken. Jongere leerlingen hebben of voelen die mogelijkheid niet altijd even makkelijk.

2 Maak schoolbrede afspraken over het fenomeen ‘filmpjes maken’; Voorkom irritatie bij docenten en teleurstelling bij leerlingen.

Ik had het er net al even over: het ruimtegebrek. Leerlingen proberen op alle mogelijke rustige plekken te filmen. Met name leerlingarme plekken zijn geliefd zodat ze zonder afleiding, of gêne, al oefenend hun filmpjes kunnen opnemen. Zo hebben wij bijvoorbeeld een aantal spreekkamers in de personeelskamer op onze brugklaslocatie. Eén van die spreekkamers heeft een gordijn en is daardoor populair voor opnames bij leerlingen. Wanneer leerlingen in hun enthousiasme aan een personeelslid vragen of ze daar ‘even’ mogen filmen, zijn deze vaak geneigd ja te zeggen. Dit, terwijl het momenten later onhandig kan blijken i.v.m. geluidsoverlast voor aangrenzende spreekkamers of simpelweg het feit dat ze bezet worden voor andere doeleinden dan waar de collega’s deze voor nodig hebben. Daar hebben wij dus snel afspraken over gemaakt.

3 Zorg voor vrije, doch afgebakende filmopdrachten.

Een filmpje maken is een creatief proces. Toch is het belangrijk de leerlingen duidelijke richtlijnen te geven. Enige bescherming voor jou en hen kan geen kwaad. Ik kan me voorstellen dat je het lastig vindt hier een richting in te kiezen. Ik geef daarom een aantal voorbeelden:

  • Vermeld een minimale en maximale tijd per filmpje. Met name de eindtijd stimuleert kritisch montagewerk. Niet alleen maakt dit de filmpjes beter maar ook interessanter en praktischer te beoordelen.
  • Geef leerlingen een format waarbinnen ze moeten werken. Dit geeft richting maar beperkt creatieve vrijheid minimaal. Denk aan:
    • Het filmpje moet binnen een bestaand televisie- of youtubeformat gemaakt worden. Denk aan een talkshow, lifestyle vlog, nieuwspresentatie, documentaire, reclame, etc.
    • Nog specifieker maar ook erg vrij en gestructureerd: Het filmpje moet binnen het format van een bestaand programma gemaakt worden zoals Koffietijd, RTL Boulevard, MTV’s Catfish, The Crocodile Hunter, etc. Uiteraard leent het ene programma zich beter voor bepaalde doelen dan voor anderen. Tijdens mijn opleiding tot Docent Engels heb ik bijvoorbeeld een documentaire over fietsen in Londen gemaakt. Het format dat ik hiervoor gebruikte was van het televisieprogramma: The Crocodile Hunter (The Cyclist Hunter), het programma van de in 2006 overleden Steve Irwin. Hier te bekijken: Een jonge Dennis de Vink (2011) die nietsvermoedende fietsers belaagt met vragen.
  • Houd het professioneel. De bovengenoemde formats dwingen de leerlingen al professioneler te werk te gaan. De leerlingen moeten immers onderzoek doen naar het format en daar hun script, montage en opzet op afstemmen. Het aanstellen van een camera, montage, script en bijvoorbeeld taalteam, geeft het groepje meer structuur en dient een sterker eindresultaat. Ook iemand die verantwoordelijk is voor auteursrechtelijke zaken is een belangrijke rol. Respect voor intellectueel eigendom is een belangrijke waarde die in de 21e eeuw minder voor de hand liggend lijkt gezien het gemak waarmee werk wordt geplagieerd.
  • Maak en deel vooraf een beoordelingstabel (rubric) waarin je voor de opdracht belangrijke punten opneemt. Deze kunnen ook zeker over de kwaliteit van de educatieve inhoud gaan! Leerlingen weten op deze manier wat verwacht wordt en maken niet alleen een filmpje omdat het ‘leuk’ is.

verder:

  • Deel het! Delen maakt het echter. Wereldkundig maken kan, maar hoeft natuurlijk niet. Je kunt ook een veilige omgeving creëren door een privé Vimeokanaal (een bekende concurent van Youtube) voor leerlingen van de school of een leerjaar te maken. Hier kunnen leerlingen vervolgens van elkaar leren. Deze optie kost 5 dollar per maand.
  • Vaak zijn filmopdrachten opdrachten waarin de leerlingen een bepaalde rol spelen en dus in beeld zijn. Dit hoeft natuurlijk niet. Een filmopdracht kan ook betekenen dat bestaand materiaal van toelichting wordt voorzien door leerlingen. Het tonen van tegenstrijdigheden in verslaggevingen of onderbelichting in het nieuws is een voorbeeld van een interessante filmopdracht waarbij leerlingen niet per se in beeld hoeven te komen.

4 Zorg voor voldoende technische ondersteuning op vaardigheden en kennis.

Wat je niet wilt is een groep van 30 leerlingen, onderverdeeld in groepjes, met allerlei basisvragen die het proces enorm vertragen. Je kunt jezelf ook niet in acht splitsen Bovendien vind je dit wellicht al spannend genoeg zonder allerlei technische vragen! Probeer je dus allereerst voor te stellen tegen wat voor vragen leerlingen aan kunnen lopen. Probeer zelf online een antwoord te vinden op deze vragen alvorens je de opdracht met de leerlingen deelt. Maak een FAQ (Frequently Asked Questions) voor je filmopdracht en deel deze tegelijkertijd met de introductie van de opdracht. Deze FAQ kan bestaan uit een verzameling vragen met linkjes waarnaar je kunt verwijzen zodat leerlingen het zelf uit kunnen zoeken. Vragen waar je aan moet denken zijn:

  • Waar moet je aan denken wanneer je met een tablet of smartphone filmpjes maakt?
  • Welke manieren zijn er om (film)bestanden van een smartphone (Let op! Verschil Android / Apple / Windows) naar de PC over te zetten?
  • Is het nodig om filmpjes naar de PC over te zetten of kun je video bewerken met apps op smartphones of tablets, hoe?
  • Welke gratis video editors zijn beschikbaar voor mijn device?
  • Hoe maak je een YouTube-kanaal?
  • Hoe werk je in Vimeo?
  • Op welke privacy instellingen moet ik letten?
  • Hoe stel ik in dat mijn video privé is?
  • Hoe deel ik een privé video met anderen?
  • Hoe schrijf je een goed script?
  • Hoe deel je bestanden met elkaar?
  • etc.

Het maken van deze FAQ kan ook een oriënterende opdracht voor leerlingen zijn in plaats van veel werk voor jou! Zorg ervoor dat de FAQ altijd online bereikbaar is voor leerlingen. Bijvoorbeeld om deze, het liefst samen met de volledige opdracht, op een platform als Magister (als je dat op school al gebruikt), Wikiwijs of Cloudschool te plaatsen.

5 Varieer!

Ik besprak net voornamelijk tips voor, zoals ik het al eerder tussen aanhalingstekens noemde, de ‘traditionele filmpjes’. Er bestaat echter een groot aantal andere creatieve media die ingezet kunnen worden om informatie op visuele, creatieve en interessante wijze te verwerken en laten beklijven. Tevens voorkomt variatie die laatste boze uil die je eerder ook al vond in dit artikel!

Bestaand materiaal gebruiken

Het monteren van reeds bestaand materiaal tot een informatieve video behoort tot de mogelijkheden. Deze kan zelfs van gesproken toelichting voorzien worden. Dit is minstens zo leerzaam als een video waarin de leerlingen zelf te zien zijn. Dit lost bovendien een belangrijk privacy probleem op. Met www.keepvid.com, of een van de alternatieven op deze website, zijn video’s van bijvoorbeeld Youtube te downloaden om deze vervolgens in eigen filmpjes te gebruiken. Houd wel rekening met gebruiksrechten en laat leerlingen dus toestemming vragen aan de eigenaar van het materiaal.

Screencasten

Screencasten is het opnemen van je scherm en of geluid. Vaak neem je hierbij ook jezelf op maar dit is niet nodig. Door screencasting kun je anderen later laten meekijken. Hiermee kun je leerlingen handleidingen laten maken of op creatieve wijze nieuws of andere zaken laten belichten. Wellicht ook goed te gebruiken als onderdeel van grotere projecten? Screencast O-matic is een goed gratis begin voor een beginner.

Powtoon, Goanimate, Moovly or Animaker

Powtoon is natuurlijk de bekendste maar niet per se de beste. Ik heb Moovly en de andere twee nog niet geprobeerd maar het ziet er veelbelovend uit. Hier hun websites (Klik op de namen):

Let op de free trials en wat je ervoor krijgt!

Mediabreaker

Met Mediabreaker kun je bestaande video’s zoals reclames van kritiek voorzien om leerlingen te helpen mediawijzer te worden en een kritische houding aan te leren. Meer hierover in dit artikel.

HIT RECORD

Afbeeldingsresultaat voor hit recordHogere jaars en leuk voor CKV (maar ook voor het delen van gedichten, visie, kritiek, ideeën, etc. Het is dus toepasbaar op vrijwel alle vakken): https://www.hitrecord.org/intro Ik denk ook gelijk aan het vak filosofie of maatschappijleer / maatschappijwetenschappen.

Vloggen

Leerlingen delen constant wat zij doen via Snapchat en Instagram.  Ze vinden het leuk en zijn eraan gewend. Met name de stories (24 uur beschikbare korte filmpjes) zijn populair. Je kunt leerlingen laten vloggen over wat ze geleerd hebben of laten vloggen wanneer ze een speurtocht doen op een binnen- of buitenlandse excursie. Er is van alles te bedenken! Vraag het je leerlingen eens!

Misschien heb jij zelf ook leuke ideeën of tips! Ik hoor ze graag! Laat een reactie achter of stuur een mailtje naar info@nieuwkrijt.nl Bedankt en hopelijk tot snel op NieuwKrijt!

[wysija_form id=”3″]

 

Dennis de Vink

Gedreven docent Engels en mentor. Dennis schrijft met veel passie een eigen methode voor zijn vak en is erg enthousiast over formatief evalueren en handelen.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Sluit Menu