Dit is de derde blog uit een serie blogs over de Kennisnet Onderzoeksconferentie 2016 met als thema ICT werkt.

Kennisnet organiseerde op 15 juni 2016 een zeer leerzame onderzoeksconferentie in het Flint theater te Amersfoort. Kon je er niet bijzijn of wil je alles teruglezen? Dan kan dat in deze blogreeks of in de liveblog die ik tijdens de onderzoeksconferentie bijhield.

Vernieuwen is lastig

Ik loop er zelf regelmatig tegenaan: Ik wil heel graag allerlei vernieuwende concepten testen, tools proberen en sparren over hoe we het nog beter kunnen doen. Tot mijn grote ergernis lukt dit vaak niet; ik stuit op weerstand bij collega’s. Hoe komt dit?

Jan van Tartwijk gaf een verhelderende lezing. Docenten zijn na een aantal jaar experts. Expert zijn betekent consistent beter presteren op representatieve taken. Automatiseren staat daarbij centraal. Expertise is voor een groot deel routine. Als je aan een docent vraagt hoe hij zijn klas stil krijgt tijdens een uitleg is dat voor een geroutineerde docent lastig. Het is routine geworden om bepaalde handelingen in interactie met de leerlingen te doen om het gewenste effect te bereiken. Een routine veranderen kost veel moeite. ICT toepassen in het onderwijs of innoveren in het algemeen vereist continue aanpassing van die routine.

Leraren zijn net schaakgrootmeesters. Schaakgrootmeesters hebben allerlei situaties in hun hoofd waardoor ze bij simultaan schaken in één keer weten hoe te handelen. Docenten zijn door ervaring getraind allerlei situaties in klassen te herkennen; ze hoeven niet meer na te denken over hoe te handelen. De kennis is als het ware geëncapsuleerd.

Hoe blijven docenten bereid continue hun routine te vernieuwen?

Video interventie is een goede manier om naderhand kritisch naar het eigen handelen te kijken en te werken aan vernieuwing; het blijven nadenken over je handelen. Dit vereist inspanning. Je moet gericht oefenen op wat je al kunt of moet leren. Dit noemen we deliberate practice. Het is belangrijk om te doen aan deliberate practice omdat je anders niet meer scherp en kritisch bent. Bovendien verandert onze maatschappij en is deliberate practice om aan te sluiten bij de behoeften vanuit die maatschappij nodig.

Intervisiegroepen starten waarbij je naar beelden kijkt maar ook waar je actuele problemen bespreekt is een manier om te vernieuwen vanuit een bepaalde routine. Door samen deel te nemen aan een dergelijke intervisiegroep voelt de verandering niet te gehaast en als een inbreuk op de routine.

Er moet een balans gevonden worden door innovatie en efficiëntie af te wisselen. Heel veel vernieuwing is frustrerend omdat houvast ontbreekt en teveel consistentie betekent dat je niet meer kritisch handelt en je kennis minder paraat wordt.

Een andere manier om te vernieuwen is gebruik maken van Lesson Study.

Lesson Study is een methodiek waarmee leraren gezamenlijk een les ontwerpen, deze les geven en vervolgens gezamenlijk nabespreken. Doel van deze werkwijze is om steeds in de praktijk te toetsen in hoeverre de lesinhoud en de gebruikte werkvormen het leren van de leerlingen bevordert. -CPS, 2016

https://www.youtube.com/watch?v=kLXckybDSXs

Dennis de Vink

Gedreven docent Engels en mentor. Dennis schrijft met veel passie een eigen methode voor zijn vak en is erg enthousiast over formatief evalueren en handelen.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Sluit Menu